'आम' आदमी...?

ठेवू सारे प्रश्न बाजूला,

कोण विरोधी कुठला अपक्ष

'जनहिता'चा निर्णय करण्या

सगळे एकजात दक्ष!

बात है दीने की...

ज़िक्र जेहलम का है, बात है दीने की

चॉंद पुखराज का, रात पश्मीने की...

कैसे ओढ़ेगी उधडी हुई चॉंदनी

रात कोशीश में है चॉंद को सीने की...

कोई ऐसा गिरा है नज़र से कि बस

हमने सूरत न देखी फिर आईने की...

दर्द में जावदानी का अहसास था

हमने लाडों से पाली ख़लिश सीने की...

मौत आती है हर रोज़ ही रू-ब-रू

ज़िन्दगीने क़सम दी है कल जीने की...! 

- गुलज़ार

लोकमान्य...!

परवा एक ऑगस्टला आम्ही तुमचे पुण्यस्मरण केले टिळक महाराज!

ती शेंगांच्या टरफलांची गोष्ट पुन्हा आठवली
सध्या लोक काहीही खातात आणि शेंगा खाल्ल्यावर टरफले इथे तिथे नाही टाकत, तर ती ही खाउनच टाकतात.
शेंगा खाल्ल्याचा कुठलाच पुरावा ठेवत नाहीत मागे.

संत शब्द तुम्ही तीन प्रकारे लिहिलात
आता संत शब्द कुठल्याच प्रकारे लिहावा लागत नाही फारसा
संत व्हायचा प्रयत्न तर कुणीच करत नाही, कुणालाच तेवढी उसंत नसते.

स्वातंत्र्यासाठी तुम्ही तुरुंगवास भोगलात टिळक
स्वतंत्र भारतात आता तुरुंगवास "उपभोग"ता येतो
मंडालेहून निघालेला स्वातंत्र्याचा "रोड" आता "आर्थर रोड"पाशी येऊन थांबलाय
तिथं देशद्रोह्याना मिळणार्‍या सुखसोयींचा हेवा बाहेरच्या देशप्रेमी, कायदापालक सज्जनांनाही वाटू लागलाय.

तुम्ही लिहिलंत गीतारहस्य
गीतेतली बरीच रहस्ये आता नव्याने उलगडू लागली आहेत
कौरवपांडव उगीच राज्यासाठी लढत बसत नाहीत, तर युती करुन सत्ता भोगतात
"आप्तस्वकीयांशी कसा लढू" हा प्रश्न पडत नाही कुठल्याच अर्जुनाला
बाप, भाऊ, मामा, काका, गुरू- कुणाच्याही पाठीत सहज खंजीर खुपसतो आजचा अर्जुन
वस्त्रहरण तर नित्याचंच झालं आहे
पण कृष्णानं पाठवलेली वस्त्रं कधीच पोचत नाहीत, कुठल्याच द्रौपदीपर्यंत

टिळक, आता "केसरी" शब्दाचा अर्थही कळत नाही कुणाला
डरकाळ्या फोडणार्‍या कुठल्याच सिंहाचा आता भरवसा उरला नाही
सांगता येत नाही कधी कुणाच्या ताटाखालचे मांजर बनून जातील
चिंतन, मनन आणि हवापालट करायला तुम्ही सिंहगडावर जाऊन रहायचात ना टिळक?
तिथली हवासुद्धा आता खूप पालटली आहे.
गडाच्या पायथ्याशी आता रेव्ह पार्ट्या चालतात
सिंह तर तेव्हाच गेला, गड राखणंही आता कठीण झालं आहे.

तुम्ही सार्वजनिक केलेला गणपतीउत्सव खूप लोकप्रिय होतो आहे दिवसेदिवस
प्रत्येक गल्लीचे, बोळाचे स्वतंत्र गणपती झालेत
आता गणपती बुडवायला समुद्रही अपुरे पडणार बहुतेक

"सरकारचे डोके ठिकाणावर आहे काय?" असा प्रश्न तुम्ही केला होतात
आता सरकारचे डोकेच काय, सरकारच ठिकाणावर नसते
सरकार अस्थिर ठेवण्याचे फायदे कळून चुकलेत सगळ्यांना
आठवडी बाजारासारखा घोडेबाजार भरलेला असतो तेजीत

इंग्रजांना हाकलल्यानंतर आम्ही मुलांना आता इंग्रजी शाळेत घातले आहे
त्यांना विलायतेला धाडायची खूप धडपड चालली आहे आमची
एकदा ती विलायतेला गेली की भारतदेश, मराठी भाषा, मराठी आईबाप
सारंच परकं होईल त्यांना
भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याची तशी त्यांना फारशी माहितीही नाही
मग कुठले टिळक, कुठला एक ऑगस्ट आणि कुठलं काय

एक ऑगस्टला तुमचं पुण्यस्मरण करणारी ही आमची शेवटचीच पिढी बहुतेक
टिळक, पुन्हा एकदा तुम्हाला विनम्र श्रद्धांजली!

- अविनाश ओगले  (साभार)

http://www.misalpav.com/node/13631 पूर्वप्रसिद्धी: गुरुवार ५ ऑगस्ट २०१० रात्री - ९:१७

प्रच्छन्न...!

तू भुकेला भावाचा
भान हे हरवू लागले
तुझ्या नावाच्या गजरात
हे कोण मिरवू लागले...!

विवेकी वर्तनास 'अधर्मी'
म्हणूनी हिणवू लागले,
धर्माच्या सचोटीस पुन्हा
यश खुणावू लागले...!

निर्गुण निराकाराचे
ध्यान लोप पावू लागले
सालंकृत भक्तिमार्गी
अध्यात्म धावू लागले...!

प्रच्छन्न सगुणत्व तुझे
नव्याने जाणवू लागले,
उन्मादी उत्सवात अंगी
त्रिगुण बाणवू लागले...!

विठ्ठल...!

डोळे मिटता सामोरे, पंढरपूर हे साक्षात I

मन तृप्तीत भिजून, पाही संतांचे मंदिर II

पहिली पायरी नामदेव, दुसरी असे कुंभार I

एकनाथ झाले द्वार, संगे उभे तुकाराम II

जना - मुक्ताई - बहिणा झाल्या तुळशीच्या माळा I

वर कळस झळाळे, सोनियाचा होऊनी ज्ञानदेवा II

मंदिरी उभा विठू, करकटावरी I

डोळ्यातून वाहे आता इंद्रायणी, चंद्रभागा II

आषाढी एकादशीच्या भक्तिपूर्ण शुभेच्छा!

ओंजळधारा...!

एक क्षण हसण्याचा 

एक क्षण फसण्याचा

एक क्षण उन्मनी 

एक क्षण बेमानी

एक क्षण तोडण्याचा

एक क्षण जोडण्याचा

एक क्षण स्वयंभू 

एक क्षण दग्दभू

एक क्षण वाहवण्याचा

एक क्षण राहवण्याचा

एक क्षण निरंतर हवा

एक क्षण लुप्त व्हावा

एक एक क्षण जगून घे

भाव सगळेच भोगून घे

क्षणिक नाते क्षणांशी क्षणांचे

क्षण विरता हाती उरती साचे...!

जीएंच्या ८९ व्या स्मृतिदिनास अर्पण.

बीते जमाने...!

उठ जाता हूं भोर से पहले, सपने सुहाने अब नही आते...

मुझे स्कूल न जाने के बहाने नये बनाने नही आते...!

कभी पा लेते थे घरसे निकलतेही मंजिलोंको...

अब मीलों सफर करकेभी, ठिकाने नही आते...!

मुंह चिढाती है खाली जेब महीनेके आखिर में...

बचपनकी गुल्लकमें अब पैसे बचाने नही आते...!

यूं तो रखते हैं बहुतसे लोग पलकोंपर मुझे...

पर युंही कोई गोदीमें उठाने नही आते...!

माना की जिम्मेदारियोंकी बेड़ियों में जकड़ा हूं...

बचपनकी तरह छुड़वाने दोस्त पुराने नही आते...!

बहला रहा हूं बस दिलको बच्चोंकी तरह...

जानता हूं, फिरसे बीते जमाने नही आते...!

- अंजान - 

मैत्र...!

ते धुके अवेळी होते

की परतायाची घाई

मेंदूतुन ढळली माझ्या

निष्पर्ण तरुंची राई...!

सखा सन्मित्र दिनेशला वाढदिवसाच्या भावविभोर गूढरम्य शुभेच्छा! 

शब्द: ग्रेस

भाषा...!

अश्रूंची भाषा कळे तो

पापणी भिजून ओली

विखुरल्या जगण्यास त्या

ना संवेदना ना खोली...

शांतता...!

सहज संयत सोज्वळ सुलभ

अभिनयाची मुग्ध परिभाषा…

असिधाराव्रताची सांगता होता

दाटून येती कंठ, नभ अन दिशा…!

अभिनयाचे एकमेवाद्वितीय उत्तुंग आणि मृदुल विद्यापीठ असलेल्या सुलभाताईंना भावपूर्ण शब्दसुमनांजली!